Mustaqillik —milliy va diniy qadriyatlarimiz tiklanishining bosh omili

          Mustaqillik — har bir xalq va millatga o‘z taqdirini o‘zi belgilash, o‘zligi, tili, madaniyati va eng muhimi, muqaddas dinini erkin e’tiqod qilish huquqini beruvchi eng oliy ne’matdir. Tarixdan ma’lumki, Buxoroi sharif asrlar davomida islom olamining ma’rifat va ilm markazi bo‘lib kelgan. Biroq chor Rossiyasi va sobiq sovet tuzumi davrida xalqimizning diniy merosi, madaniy obidalari qatag‘on va kamsitishlarga uchradi. Mustaqillik sharofati bilan tariximizda adolat tantana qildi, muqaddas qadamjolarimiz, jumladan, muazzam “Jo‘ybori Kalon” madrasasi ham o‘zining haqiqiy ma’rifiy maqomini qayta tikladi.

Tarixdan sado: “Jo‘ybori Kalon” madrasasining bunyod etilishi.Buxoroning janubi-g‘arbida joylashgan qadimiy Jo‘ybor mavzesi asrlar davomida ma’rifatli va yuksak mavqega ega bo‘lgan shayxlar maskani bo‘lib kelgan.

Tarixiy fakt: “Jo‘ybori Kalon” (Oyposhsha oyim) madrasasi XVII asrda (1670–1671-yillarda) Buxoro xonligi hukmdori Abdulazizxon davrida, uning onasi, nihoyatda taqvoli va ilmparvar malika Podshoh oyim (Oyposhsha bibi) homiyligi va tashabbusi bilan bunyod etilgan.

Ma'naviy meros: O‘z davrida ushbu madrasa Buxorodagi eng nufuzli ilm dargohlaridan biri hisoblanib, uning boy kutubxonasida 8 ming jilddan ortiq nodir kitoblar va qo‘lyozmalar saqlangan.Afsuski, sovet mafkurasi hukmronlik qilgan davrda ushbu muqaddas ziyoratgoh va ilm maskani o‘z faoliyatini to‘xtatishga majbur bo‘ldi. Binodan ma’lum vaqt omborxona, novvoyxona va hatto shisha idishlar qabul qilish punkti sifatida foydalanildi, natijada u qarovsiz va tashlandiq holatga kelib qoldi. O‘zbekiston o‘z mustaqilligini qo‘lga kiritgan ilk kunlardanoq diniy va milliy qadriyatlarni tiklash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishiga aylandi.

1992-yil 1-sentyabr: Aynan Mustaqillikning bir yillik bayrami arafasida, tarixiy adolat ramzi sifatida “Jo‘ybori Kalon”madrasasi binosi o‘zining asl egalariga qaytarildi va u ayol-qizlar islom o‘rta-maxsus bilim yurti sifatida qayta rasmiy faoliyat boshladi.

Ilmiy va dunyoviy uyg‘unlik: Bugungi kunda bilim yurtida talaba qizlar nafaqat chuqur diniy ilmlarni (Qur’on, hadis, fiqh), balki zamonaviy dunyoviy fanlar va xorijiy tillarni (arab, ingliz tillari) mukammal o‘zlashtirmoqdalar.

Obodonchilik ishlari: Mustaqillik yillarida madrasa tarkibidagi qadimiy masjid va uning atrofi tubdan rekonstruksiya qilinib, muassasa binosi o‘zining XVII asrdagi asl tarixiy me’moriy holatiga qaytarildi, talabalar uchun zamonaviy axborot-resurs markazi, qiroatxona va kompyuter xonalari tashkil etildi.

Oqila va ma’rifatli ayollar — jamiyat ko‘zgusi. “Jo‘ybori Kalon” bilim yurti mustaqillik yillarida dinimiz ahkomlarini to‘g‘ri yetkazadigan, oilalarda ma’naviy-axloqiy muhitni sog‘lomlashtirishga hissa qo‘shadigan minglab oqila va bilimli ayol-qizlarni, Islom mutaxassislari hamda odobnoma muallimalarini tarbiyalab chiqardi. Zero, ma’rifatli ayol — ma’rifatli jamiyat demakdir.Mustaqillik bizga bergan eng buyuk imkoniyat — mana shunday muqaddas dargohlarda hech qanday xavf va ta’qiqlarsiz ilm olish, dinimizga va vatanimizga sodiq, komil insonlarni tarbiyalash baxtidir. Bu aziz ne’matni asrash, uning qadriga yetish va yurt tinchligi yo‘lida sidqidildan xizmat qilish har birimizning iymoniy burchimizdir.

Nigorabonu Mamatova

Jo’ybori kalon ayol-qizlar o’rta-maxsus islom ta’lim muassasasi o’qituvchisi